Net als bij Tango van Bedrog, heb ik ook bij Ontspiegeld op mijn site een
aantal foto’s, filmpjes en muziek geplaatst die bij de verschillende
hoofdstukken horen. De achterliggende reden is mijn eigen leesgedrag.
Zodra in een boek maar een plaats of straat genoemd wordt of wanneer
naar een historische gebeurtenis of persoon wordt verwezen, google ik naar
de betreffende stad, persoon et cetera om mijn nieuwsgierigheid te
bevredigen. Ik weet dat lang niet iedereen zo leest en sommigen het
wellicht hinderlijk vinden om plaatjes te kijken tijdens het lezen, maar ik zie
het als een ondersteuning van het verhaal. Wat ik dan soms aantref sluit
helemaal niet aan bij de tekst en doet geweld aan aan het waarheidsgehalte
van het verhaal.

Echter, lang niet iedereen heeft in de gaten dat er ook beeldmateriaal te
vinden is. De QR-code achterop het boek blijkt niet voldoende, want dan
kom je eerst op de site en daarna moet je doorbladeren. Wijs geworden
door de ervaring met Tango van Bedrog, heb ik op de colofonpagina van
Ontspiegeld een extra QR-code laten zetten waardoor je rechtstreeks het
beeldmateriaal kunt benaderen. Maar ook nu leren de reacties me dat er
slechts weinigen zijn die dat in de gaten hebben. Kijk maar even:

Het is overigens een heel gepuzzel om bij de diverse passages een goede
foto te vinden, en dan vooral een die niet beschermd wordt door het
auteursrecht. Vandaar dat er foto’s te zien zijn uit mijn eigen archief. Zo heb
ik voor de gedecoreerde Herman Beekhuizen (pagina 16) een foto van mijn
vader gebruikt, en ook de foto bij pagina 210 komt uit zijn fotoalbum. Dat
maakt het verhaal natuurlijk toch een beetje biografisch, maar in Blog 5 heb
ik uitgelegd hoe ik daar mee omgegaan ben. Andere foto’s, zoals die van
Surabaya, Leces en Modjokerto, zijn te danken aan mijn reislust.

Moeilijk wordt het wanneer je het boek al hebt geschreven en er achteraf
iets bij zoekt. Ik heb heel wat krontjong wijsjes afgeluisterd voor ik een
vooroorlogse melodie met een viool tegenkwam:

https://www.youtube.com/watch?v=U-xgCwJ-BYg

Helaas gaat niet alles van een leien dakje. De versie van WordPress, het
opmaakprogramma voor mijn website, bleek gehackt te zijn en de
QR-code achterop Tango van Bedrog werkte niet meer. Wel die van
Ontspiegeld, maar daar hebben de lezers van TvB niet veel aan. Inmiddels
werkt de website weer.