Roman of Italic? Dat was de vraag die me op een gegeven moment bezig
hield. Misschien vraag je je af wat het subtiele verschil is, en wat dat met
Ontspiegeld te maken heeft. Het is niet de semantiek die hier een rol speelt
en het heeft alles met Ontspiegeld te maken. Dat zit zo.
Mijn roman begint met een proloog die contra-intuïtief “Achteraf” heet. En als
je het boek uit hebt, kun je net zo goed opnieuw die proloog als nawoord
lezen, maar dan als echte epiloog en zo is de cirkel rond. Het gaat om een
monologue intérieur van de hoofdpersoon, Herman, waarin hij terugkijkt op
wat hij beleefd heeft. Sterker nog, op wat hij heeft herbeleefd. En hij heeft
ontdekt dat “Herinneringen aan gebeurtenissen die nooit hebben plaats
gevonden, het moeilijkste zijn om uit te wissen”.
Lang geleden las ik De Muur van Sartre. Daarvan is me bijgebleven dat een
ter dood veroordeelde, voorafgaand aan zijn executie, vervreemdt van
zichzelf en zo zijn leven en aanstaande dood overziet. Ik ben altijd
geïntrigeerd geweest over de manier waarop dat moment vlak voor de dood
of tijdens het overlijden werd beschreven. Waar Sartre de veroordeelde bij
volle bewustzijn het leven laat herbeleven, heb ik ervoor gekozen om het
herbeleven door de hoofdpersoon pas na de dood te laten plaatsvinden; voor
existentialisten een vloek, want er is geen leven na dit leven.
Gaande het verhaal wordt Herman 2.0 geconfronteerd met gebeurtenissen
die hij zich anders herinnerde of had voorgesteld. Hij overziet die
gebeurtenissen door een zestig jaar oudere bril dan toen ze plaatsvonden en
hij weegt zijn besluiten van toen met zijn normering van nu. Dat betekende
bij het schrijven drie tijdlagen. De eerste is het verhaal anno 2010 – de
grafrede van zijn zoon Wouter in tegenwoordige tijd en diens reis naar
Surabaya in de onvoltooid verleden tijd – de tweede tijdlaag is wat er destijds
‘objectief bezien’ gebeurd is, ook in de o.v.t. en veelal aangegeven met een
jaartal aan het begin van de passage. De derde tijdlaag wordt gevormd door
de bespiegelingen van Herman 2.0 op de gebeurtenissen anno 2010 én die
tijdens WOII en de onafhankelijkheidsoorlog in voormalig Nederlandsch-
Indië – opnieuw in de tegenwoordige tijd.
Om je niet teveel in verwarring te brengen over waar we zijn, heb ik er na enig
wikken en wegen voor gekozen om alle gedachten van Herman 2.0 – als
uitgetreden geest – in Italic af te drukken. Dat was beter dan een ander
lettertype of inspringen in de tekst. De andere twee tijdlijnen worden
afgedrukt in Roman – rechtop in drukkerstermen. Ik hoop dat je daardoor een
handreiking hebt gekregen om niet verdwaald te raken in de tijdlagen.
Opmerkingen kun je altijd kwijt op de Blog pagina van mijn site, zodra het blog
geplaatst is. Jullie, als geïnteresseerden, ontvangen het blog altijd wat
eerder.
Recente reacties